ECJbX0hoe8zCbGavCmHBCWTX36c

Φίλες και φίλοι,

Σας καλωσορίζω στην προσωπική μου ιστοσελίδα «Περί Αλός» (Αλς = αρχ. ελληνικά = η θάλασσα).
Εδώ θα βρείτε σκέψεις και μελέτες για τις ένδοξες στιγμές της ιστορίας που γράφτηκε στις θάλασσες, μέσα από τις οποίες καθορίστηκε η μορφή του σύγχρονου κόσμου. Κάθε εβδομάδα, νέες, ενδιαφέρουσες δημοσιεύσεις θα σας κρατούν συντροφιά.

Επιβιβαστείτε ν’ απολαύσουμε παρέα το ταξίδι…


Κρίστυ Εμίλιο Ιωαννίδου
Συγγραφεύς - Ερευνήτρια Ναυτικής Ιστορίας




Δευτέρα, 3 Ιουλίου 2017

Το καταφύγιο της Σχολής Ναυτικών Δοκίμων


Το καταφύγιο της Σχολής Ναυτικών Δοκίμων

Περί Αλός

Κωνσταντίνος Κυρίμης
Συγγραφέας - Ιστορικός
Απόσπασμα από το βιβλίο του Κωνσταντίνου Κυρίμη,
Τα καταφύγια της Αττικής, τόμος Β’, σσ. 90-99, 2017.
Αναρτάται στο Περί Αλός με την άδεια του συγγραφέως.



Από τον προθάλαμο διακρίνονται οι πρώτες
διακλαδώσεις της κεντρικής στοάς.
ΦΩΤΟ: Κωνσταντίνος Κυρίμης,
Μάριος Μιχαήλος.

Εισαγωγή

Η Σχολή Ναυτικών Δοκίμων, είναι Ανώτατο Στρατιωτικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα, με αποστολή την «παραγωγή» αξιωματικών προς όφελος του Πολεμικού Ναυτικού. Εδρεύει στον Πειραιά από το 1905.

Εντός των εγκαταστάσεών της, υπάρχει και ένα καταφύγιο, το οποίο κατασκευάστηκε μεταξύ 1936-1940.

Το καταφύγιο χρησιμοποιήθηκε επιχειρησιακά κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου[1].

Επί Κατοχής, οι εγκαταστάσεις της Σχολής φιλοξένησαν την Γερμανική «Ναυτική Διοίκηση Νοτίου Αιγαίου», άρα η αξιοποίηση του καταφυγίου και από τις Γερμανικές δυνάμεις, πρέπει να θεωρείται δεδομένη.

Παρά το απλοϊκό σχήμα του και την απουσία μεγάλων θαλάμων, το εν λόγω καταφύγιο είναι αρκετά ενδιαφέρον. Το μήκος των στοών του σίγουρα δεν είναι μικρό, ενώ τις εντυπώσεις κλέβουν αναμφισβήτητα οι βαριές θωρακισμένες πόρτες.

 
Περιγραφή του καταφυγίου

Το υπόγειο αυτό καταφύγιο, είναι σκαμμένο κάτω από βραχώδη λοφίσκο, σε βάθος περίπου 4 μέτρων κάτω από την επιφάνεια του εδάφους (αν κάποιος συνυπολογίσει και το πρόσθετο ύψος του λοφίσκου, τότε το βάθος του καταφυγίου είναι σαφώς αρκετά μεγαλύτερο).


Εντός του προθαλάμου διακρίνεται η βαριά θωρακισμένη πόρτα.
ΦΩΤΟ: Κωνσταντίνος Κυρίμης, Μάριος Μιχαήλος.

Κάθε μια από τις δύο εισόδους τους καταφυγίου ξεκινάει από μια μικρή υπερκατασκευή (που προστατεύεται με μια «πλεχτή» μεταλλική πόρτα). Στο εσωτερικό της υπερκατασκευής βρίσκεται μια σειρά από καθοδικά τσιμεντένια σκαλοπάτια που οδηγούν στα ενδότερα του καταφυγίου.

Το κυρίως καταφύγιο αποτελείται από δύο μεγάλες στοές, που σχηματίζουν μεταξύ τους ένα νοητό «Γ» (αν και οι στοές δεν είναι απολύτως ευθείες). Στο μέσο του καταφυγίου υπάρχει και ένα μικρός θάλαμος (2Χ5μ) που φιλοξενεί μια μεταλλική δεξαμενή νερού (μήκος 2 μέτρα, πλάτος 1μ, ύψος 1 μέτρο). Η μία στοά είναι πλήρως καλυμμένη με σκυρόδεμα, ενώ η άλλη στοά είναι «γυμνή» (λαξευμένη στον βράχο)[2]. Το πλάτος των στοών είναι περίπου 2 μέτρα, ενώ τα μήκη τους είναι αντίστοιχα 25 και 32 μέτρα. Λαμβάνοντας υπόψη και τους προθαλάμους και τα κλιμακοστάσια, μιλάμε για ένα καταφύγιο μήκους τουλάχιστον 80 μέτρων (από τη μία άκρη στην άλλη).  Το ύψος του κυμαίνεται μεταξύ 2 και 2,5 μέτρα, ενώ η οροφή στο εσωτερικό έχει αψιδωτή διατομή.

Σε ένα συγκεκριμένο σημείο του εσωτερικού, υπάρχει ένα μικρό φάτνωμα στα πλάγια του τοίχου, ίσως για να τοποθετείται κάποια λάμπα λαδιού, σε περίπτωση μη-λειτουργίας του ρεύματος.

Επίσης, σε άλλο σημείο του καταφυγίου υπάρχει ένας μικρός θαλαμίσκος (μικρότερος από 1Χ1), με άγνωστη χρήση. Υπάρχουν ίχνη από μεντεσέδες που σημαίνει ότι κάποτε έκλεινε με πόρτα. Ίσως επρόκειτο περί μικρού χώρου υγιεινής.


Ο προθάλαμος σφραγίζεται με δύο θωρακισμένες πόρτες.
ΦΩΤΟ: Κωνσταντίνος Κυρίμης, Μάριος Μιχαήλος.

Στην αρχή κάθε στοάς υπάρχει από ένας μικρός προθάλαμος, που σφραγίζει με δύο θωρακισμένες πόρτες. Η εξωτερική πόρτα[3] είναι η τυπική που απαντάται στα περισσότερα καταφύγια, ενώ η εσωτερική είναι βαρέως τύπου. Το σχήμα των βαρέων εσωτερικών θυρών καταμαρτυρεί ότι μάλλον αυτές έχουν προέλθει από κάποιο παροπλισμένο θωρηκτό (μια συνήθης πρακτική σε καταφύγια του Πολεμικού Ναυτικού). Οι συγκεκριμένες πόρτες είναι από τις βαρύτερες και εντυπωσιακότερες που έχουμε ποτέ δει, σε καταφύγιο. Στο κέντρο τους υπάρχει μια στρογγυλή θυρίδα, η οποία ανοίγει/κλείνει αυτόνομα, επιτρέποντας τον έλεγχο της εξωτερικής περιοχής, ακόμα και εφόσον η θωρακισμένη πόρτα είναι κλειστή.

Υπάρχει ηλεκτρικός φωτισμός σε όλο το μήκος του καταφυγίου. Επίσης υπάρχει ηλεκτρική εγκατάσταση εξαερισμού. Το μοτέρ της εγκατάστασης βρίσκεται σε ένα μικρό πατάρι (κοντά στην είσοδο), η πρόσβαση στο οποίο γίνεται με επιτοίχια μεταλλικά σκαλοπάτια τύπου «Π». Αρκετά εντυπωσιακό είναι και το μεγάλο (1,5 Χ 3μ) φίλτρο αέρος που βρίσκεται στην άκρη της μίας στοάς και συμπληρώνει την εγκατάσταση εξαερισμού. Εκτός του μηχανικού αεραγωγού, υπάρχει και ένα μικρό κάθετο φρεάτιο αεραγωγού που επικοινωνεί με την επιφάνεια.

Μπροστά από έναν εκ των δύο προθαλάμων, βρίσκονται σημάδια υδραυλικής εγκατάστασης (από εκεί ξεκινάει και μεταλλική σωλήνα, που καταλήγει στη δεξαμενή ύδατος, στο εσωτερικό).


Η συγκεκριμένη στοά εκτείνεται σε μήκος 32 μέτρων,
πριν καταλήξει σε έναν μικρό θάλαμο.
ΦΩΤΟ: Κωνσταντίνος Κυρίμης, Μάριος Μιχαήλος.

Εντύπωση προκαλεί το γεγονός ότι στο καταφύγιο υπήρχε πρόνοια για δεξαμενή νερού (μια πολυτέλεια που δεν απαντάται σε πολλά καταφύγια), αλλά όχι για τουαλέτα (χώρος σχεδόν υποχρεωτικός στα καταφύγια).

Έμπροσθεν του καταφυγίου υπάρχει μεταλλική πινακίδα με την επιγραφή «ΕΙΣΟΔΟΣ ΚΑΤΑΦΥΓΙΟΥ ΧΩΡΟΥ ΝΟ.330» χωρίς να είναι ξεκάθαρο τι υποδηλώνει η συγκεκριμένη αρίθμηση.

 
Τρέχουσα κατάσταση του καταφυγίου

Το καταφύγιο διατηρείται σε ικανοποιητική κατάσταση. Λόγω του χώρου στον οποίο βρίσκεται, είναι δεδομένο ότι δεν υπάρχει ίχνος γκράφιτι ή απορρίμματος.

Υπάρχουν σημάδια ότι έχει υποστεί πρόσφατη συντήρηση, όπως μερικές σύγχρονες παροχές ρεύματος (πρίζες) στο εσωτερικό του. Επίσης, σε δύο σημεία στο εσωτερικό έχουν αναρτηθεί ισάριθμοι (σύγχρονοι) χάρτες του καταφυγίου, ώστε οι ευρισκόμενοι σε αυτό, να μπορούν άμεσα να εντοπίζουν τη θέση τους (σημάνσεις «βρίσκεστε εδώ»). Παραδόξως, οι εν λόγω χάρτες έχουν αποκλίσεις από την πραγματική εικόνα του καταφυγίου.

Υπάρχουν περιορισμένα ίχνη καταπόνησης από υγρασία στα τοιχώματα. Το τσιμέντο έχει φαγωθεί σε ορισμένα σημεία (ιδίως στον ένα εκ των δύο προθαλάμων) με αποτέλεσμα να διακρίνονται οι σιδερένιες ράβδοι του οπλισμού, ενώ οι πόρτες παρουσιάζουν ελαφρά οξείδωση. Η ηλεκτρική εγκατάσταση, ωστόσο, παραμένει πλήρως λειτουργική.



Κωνσταντίνος Κυρίμης,
Τα καταφύγια της Αττικής,
τόμος Β’, 2017.
Εξώφυλλο: Μάριος Μιχαήλος

Επίσης, μπροστά από την κύρια είσοδο του καταφυγίου, έχει τοποθετηθεί σύγχρονη μαρμάρινη πλάκα με την επιγραφή «Ν.Α.Π./3, ΕΛΛΗΝΟΙΤΑΛΙΚΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ, 28 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 1940».

Όπως πληροφορηθήκαμε, οι επισκέψεις στο καταφύγιο από το οικείο προσωπικό, είναι πλέον σπάνιες.
 
ΠΗΓΗ: Περί Αλός http://perialos.blogspot.gr/2017/07/blog-post.html

Σημειώσεις

[1] Στο άρθρο «Στη Σχολή Ναυτικών Δοκίμων κατά τον πόλεμο 1940-1941» του Χρήστου Παπασηφάκη (δημοσιεύτηκε στο blog «Περί Αλός», perialos.blogspot.gr) αναφέρεται ότι στο καταφύγιο προσέτρεξαν οι Ναυτικοί Δόκιμοι τον Απρίλιο του 1941, κατά τη διάρκεια σφοδρού βομβαρδισμού της πόλεως του Πειραιά, από τους Γερμανούς.

[2] Ένα μέρος της «γυμνής» στοάς είναι μερικώς επενδυμένο με σκυρόδεμα, γεγονός που οδηγεί στο συμπέρασμα ότι υπήρχε πρόνοια για πλήρη κάλυψη του καταφυγίου που δεν κατέστη εφικτή, λόγω έλλειψης χρόνου ή/και πόρων. Ο προθάλαμος της «γυμνής» στοάς, είναι και αυτός κατασκευασμένος από οπλισμένο σκυρόδεμα.

[3] Μία από τις εξωτερικές θωρακισμένες πόρτες φέρει μεταλλική επιγραφή «ΣΤΕΓΑΝΗ ΘΥΡΑ Ν.223». Ενδεχομένως να πρόκειται για τον κωδικού του τύπου της συγκεκριμένης πόρτας.

 
 
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...